Congenitale heupdysplasie

Wat is er aan de hand bij congenitale heupdysplasie?

Onder congenitale heupdysplasie (CHD) of developmental dysplasia of the hip (DDH) verstaat men een aangeboren storing in de relatie tussen heupkop en heupkom. Deze storing kan in ernst wisselen: in het ernstigste geval is de heupkop geheel uit de kom( luxatie), in een iets mildere vorm is de heupkop gedeeltelijk uit de kom (subluxatie) en in de mildste vorm zit de heupkop wel in de kom maar is het kommetje erg ondiep ( dysplasie). Als de relatie tussen kop en kom niet goed is zal het heupgewricht ook mindere goed uitgroeien. Als de kop–kom relatie binnen het eerste en tweede levensjaar hersteld wordt, kan het lichaam deze achterstand vaak weer inlopen

Welk kind krijgt een vorm van CDH?

Dat is van tevoren niet zeker te zeggen. CHD komt vaker voor bij meisjes dan bij jongens (4:1). Sommige kinderen hebben meer kans op het krijgen van CHD. CHD komt iets meer voor dan normaal bij kinderen die in het laatste trimester in stuit hebben gelegen, bij kinderen waarvan ouders of zusjes / broertjes CHD hebben, en bij kinderen met andere aangeboren afwijkingen. Hoewel de kans dat dit soort kinderen CHD krijgen bijvoorbeeld 2 tot 4 keer groter is dan normaal, blijft de kans relatief klein: als bij normale kinderen 1 op de 300 CHD heeft is dit bij de kinderen met een verhoogd kans b.v. 1 op de 100. Dit soort cijfers is als grove illustratie bedoelt.

Waarom moet CHD behandeld worden?

Als de kop uit de kom blijft, groeit het heupgewricht niet tot een volwaardig heupgewricht uit. Op korte termijn kan dit betekenen dat kinderen iets mankend gaan lopen, zonder dat dit pijnlijk is. Echter de belangrijkste gevolgen treden pas later op: het gewricht kan vroegtijdig gaan slijten. De behandeling dient om te zorgen dat het heupgewricht zich tot een normaal volwaardig gewricht ontwikkelt.

Wat merkt mijn kind of wat merk ik?

Niet zoveel. CHD is niet pijnlijk. Op het consultatiebureau wordt door de arts uw baby o.a. hierop onderzocht. Hij/zij zal letten of de bewegingsmogelijkheden van de heup. Een wezenlijk verminderde beweeglijkheid kan een teken zijn van CHD. Ook is bij ernstigste CHD het beentje soms wat korter, maar dit is bij baby’s over het algemeen alleen door ervaren artsen te zien. Asymmetrische bilplooien komen zo vaak voor dat ze als signalering teken waardeloos zijn. Bij twijfel zal uw CB arts u verwijzen voor nader onderzoek door middel van echografie. Dit kan over het algemeen het best gebeuren als een kind 3 á 4 maanden oud is. Als een kind gaat lopen met een CHD kan het bij de ernstigste vormen wat manken. Meer merkt men er niet van. Het belang van CHD ligt in het optreden van vervroegde slijtage van de heup.

Wat voor onderzoek is zinvol bij CHD?

Zoals boven beschreven is het zeker stellen van de diagnose niet altijd makkelijk. Met behulp van ultrageluid (echografie) is de heup goed zichtbaar te maken tot del leeftijd van 8 –12 maanden. Röntgenfoto’s werden vroeger veel gebruikt maar geven minder informatie en zijn de eerste 4 maanden nauwelijks te gebruiken. Bij kinderen boven de 6-8 maanden zijn röntgen foto’s wel zinvol om de heup af te beelden. Voor speciale situaties kan een magneetscan (MRI) worden gebruikt of een contrastonderzoek van het heupgewricht (beide met een kind onder narcose).

Is CHD te behandelen?

CHD is goed te behandelen. Er zijn wel verschillen in het gemak waarmee dit lukt. Het eerste doel is te zorgen dat het kopje weer in de kom komt. Hiertoe worden bij kinderen tot een half jaar zogenaamde spreidvoorzieningen gebruikt: door de beentjes zachtjes te spreiden wordt het heupkopje weer langzaam in de het kommetje gebracht. Voorbeelden van de spreidvoorziening zijn o.a. de Pavlik brace, of de Camp spreider. Soms lukt het niet met deze methoden en dan kan het heupje eventueel na een zogenaamde tractie periode onder narcose in de kom worden gebracht. In zo’n situatie wordt om het heupje op de goede plaats te houden een gipsbroek gebruikt. Een enkele keer is een operatie nodig om de heupkop in de kom te brengen.

Wat is er op termijn te verwachten?

Zeker als het heupje rond de eerste verjaardag al in de kom zit ontwikkelt het heupgewricht zich over het algemeen goed. Als het kopje pas op het derde jaar in de kom komt blijft het gewricht vaak wat onderontwikkeld.