Osteoporose

U bevindt zich hier: PatiŽnten informatie Ľ Osteoporose

Osteoporose

Komt osteoporose ook op de kinderleeftijd voor?

Osteoporose wordt over het algemeen als een ouderdomsziekte gezien en is als zodanig een van de belangrijke problemen in de volksgezondheid. Echter, osteoporose kan ook op de kinderleeftijd voorkomen.

Wat is osteoporose eigenlijk?

Osteoporose is een afwijking van de botten die zich kenmerkt door ondermeer te weinig bot voor de leeftijd van het kind en een slechtere bouw van het bot. De slechtere bouw van het bot kan dan nog onderverdeeld worden in een slechte bouw van het raamwerk van bot waarmee het pijpbeen of de wervel gebouwd is of een afwijking van de stof (een soort gewapend beton) waarvan bot gemaakt is. De slechte bouw kan nog op de rŲntgenfoto of onder de microscoop worden waargenomen, de afwijking van de botstof zelf moet vaak biochemisch worden vastgesteld.

Al deze boven beschreven veranderingen van de bouw van het skelet kunnen een verhoogde breekbaarheid met zich meebrengen.

Welke oorzaken van osteoporose bij kinderen zijn zoal bekend?

Osteoporose bij kinderen kan verschillende oorzaken hebben. Men kan osteoporose krijgen omdat de afwijking aangeboren in het bot zelf zit of doordat er een oorzaak is van buitenaf die het bot in de groei en de stofwisseling beÔnvloedt. Een voorbeeld van een ziekte van het bot zelf is Osteogenesis Imperfecta. Dit is een zeldzame erfelijke afwijking.

De meeste oorzaken van osteoporose bij kinderen betreffen ziekten die niet van het bot zijn maar wel het bot zwakker maken zoals storingen in de hormoonhuishouding (bv te weinig groeihormoonproductie door de hypofyse of te veel cortisolproductie door de bijnier of te veel schildklierhormoonproductie door de schildklier of hormoonstoringen bij anorexia nervosa of topsport), voedingstekorten (bv ondervoeding of te weinig melk bij melkallergie of te weinig kalk en vitamine D opname in de darmen bij darmziekten) , ziekten van het afweersysteem (bv reuma), verschillende vormen van kanker (bv leukemie), te weinig beweging (bv bij spasticiteit of verlammingen), te weinig zwaartekracht (ruimtevaart) en bijwerkingen van medicijnen (bv corticosteroiden).

Wanneer gaat men een kind onderzoeken op osteoporose?

Als een kind een bot breekt bij maar een klein ongelukje en het trauma eigenlijk te klein lijkt om de breuk veroorzaakt te kunnen hebben, is er een reden om een kind na te kijken op osteoporose. Verder is het goed om kinderen op osteoporose te controleren als ze een andere (vaak chronische) ziekte hebben of een medicijn gebruiken waarvan bekend is dat deze osteoporose als gevolg kan hebben.

Hoe wordt een kind op osteoporose onderzocht?

Het meest gebruikte onderzoek is de zogenaamde botdichtheidsmeting met behulp van een DXA scan.

Wat is een botdichtheidsmeting en hoe moet de uitslag hiervan worden begrepen?

Een botdichtheidsmeting meet eigenlijk de hoeveelheid bot die iemand heeft. De hoeveelheid bot die iemand heeft verandert met de leeftijd. Bot wordt in het lichaam voortdurend aangemaakt en afgebroken. Dit continue proces zorgt voor continue verversing van botweefsel. Als kinderen groeien neemt de hoeveelheid bot elk jaar toe tot op jong volwassen leeftijd. Dit komt doordat tijdens de groei de hoeveelheid botaanmaak meer is dan de hoeveelheid botafbraak. Nadat de groei voltooid is wordt op jong volwassen leeftijd bij een mens de maximale hoeveelheid bot bereikt (de piekbotmassa genoemd). Naarmate we dan weer steeds ouder worden neemt de totale hoeveelheid bot weer af. Dit komt doordat op volwassen leeftijd de botafbraak meer wordt dan de botaanmaak.

Hoeveel bot men op oudere leeftijd nog overhoudt wisselt per persoon en een flink aantal ouderen zullen op een gegeven moment last krijgen van te weinig bot in hun lichaam ofwel osteoporose. Als bij volwassenen een DXA scan gemaakt is wordt de uitkomst van deze scan vergeleken met de normaalwaarden van de gemiddelde piekbotmassa (van jong volwassenen, voor mannen en voor vrouwen zijn er aparte tabellen) en uitgedrukt in de T-score. Een T-score van 0 betekent dat de persoon die gemeten is op het gemiddelde van de piekbotmassa van de bevolking zit. Een T-score tussen -1 en -2.5 wordt osteopenie genoemd, een T-score lager dan Ė 2.5 geeft zo weinig bot aan vergeleken met de gemiddelde piekbotmassa van de bevolking dat men van osteoporose spreekt.

Omdat kinderen nog groeien kan men de T-score niet gebruiken om te beoordelen of ze osteoporose hebben. Kinderen hebben natuurlijk altijd minder bot dan de gemiddelde piekbotmassa omdat ze die waarde pas bereiken als ze volwassen zijn geworden. Hoe kleiner een kind is hoe minder bot dat zal hebben vergeleken met de piekbotmassa (die van jong volwassenen is). Daarom moet men een DXA uitkomst van een kind vergelijken met de gemiddelde waarde van zijn normale leeftijdsgenoten (voor jongens en voor meisjes zijn er aparte tabellen). Dit wordt de Z-score genoemd. Een Z-score van 0 betekent dat het kind dat gemeten is op het gemiddelde van de waarde van zijn normale leeftijdsgenoten zit. Een Z-score tussen -1 en -2.5 wordt osteopenie genoemd, een Z-score lager dan Ė 2.5 geeft zo weinig bot aan vergeleken met het gemiddelde van zijn normale leeftijdsgenoten dat men van osteoporose spreekt.

Kortom bij volwassenen kijkt men naar de T-score en bij kinderen kijkt men naar de Z-score.

Kan men in het bloed en/of in de urine naar de mate van botopbouw en/of botafbraak kijken?

Ja, in het bloed en in de urine zijn stofjes die men kan meten en die informatie geven over de mate van botaanmaak of mate van botafbraak. De diagnose osteoporose kan men hiermee niet stellen, maar als osteoporose met bv een DXA scan gevonden is, kan men met de bepaling van deze stofjes naar de oorzaak zoeken. Als men in bloed en urine de oorzaak gevonden heeft kan men bij eventuele behandeling met medicijnen ook zien met de bepaling van deze stofjes of de behandeling goed werkt.

Hoe kan osteoporose bij kinderen behandeld worden?

Als men de oorzaak van de osteoporose kan behandelen zal de osteoporose gewoonlijk vanzelf verdwijnen. Als men bijvoorbeeld bij kinderen met een te snel werkende schildklier de schildklierwerking normaliseert zal de osteoporose verdwijnen. Als een kind te weinig calcium en/of vitamine D in het bloed krijgt (door welke oorzaak dan ook) zal men calcium en/of vitamine D bij moeten geven. Wanneer de oorzaak van de osteoporose niet op te lossen is, bijvoorbeeld bij de erfelijke ziekte osteogenesis imperfecta of ten gevolge van een noodzakelijke behandeling met medicijnen bij kanker, kan een kind worden behandeld met bisfosfonaten. Dit zijn medicijnen die de botafbraak remmen zodat de verhouding tussen de hoeveelheid botaanmaak en hoeveelheid botafbraak in het lichaam verschuift in het voordeel van de botaanmaak en de netto hoeveelheid bot die overblijft zal toenemen. Deze werking van de bisfosfonaten wordt zowel op de kinderleeftijd als op de volwassen leeftijd gezien. De hoeveelheid wetenschappelijk bewijs van de positieve werking van bisfosfonaten bij kinderen op de lange duur is echter nog veel minder dan de hoeveelheid bewijs van positieve werking op de lange duur bij volwassenen. Bij een aantal ziektes is de behandeling van de osteoporose bij kinderen dan ook nog in de experimentele fase. -->

U bevindt zich hier: PatiŽnten informatie Ľ Osteoporose
(advertenties)
Print deze pagina uit Print deze pagina
Voeg Kinderorthopedie.nl toe aan je favorieten! Favorieten
(advertenties)