Tenenlopen

U bevindt zich hier: Patiënten informatie » Tenenloper

Tenenlopen / tenenloper

Wat kan er aan de hand zijn als uw kind op de tenen loopt?

De oorzaken kunnen in twee hoofdgroepen worden onderverdeeld. De afwijking kan enerzijds in de botten of de gewrichten van de enkel en voet (de botten) zijn gelokaliseerd Anderzijds kan de afwijking in de spieren en pezen (de weke delen) en/of de aansturing van deze spieren en pezen die de voet bewegen in de enkel zijn gelegen. Die aansturing wordt gedaan door het zenuwgestel. Van belang is om te zien of uw kind met beide voeten op de tenen loopt of maar met een voet op de tenen loopt.

Waar denkt men aan als het tenenlopen maar met een been gedaan wordt?

Ten eerste moet men onderzoeken of de voet goed in alle enkelgewrichten kan bewegen. Men doet dat door de enkelgewrichten met gebogen knie met de hand te bewegen (passieve bewegelijkheid). Is er twijfel over het normaal bewegen van deze gewrichten kan een röntgenfoto gemaakt worden om te zien of het voetskelet normaal gebouwd is of dat er een aangeboren afwijking in de botten of gewrichten is.

Als de vorm en beweging van de enkel en voet normaal is ligt de oorzaak voor het op de tenen lopen het meest waarschijnlijk in de weke delen: of de spieren en pezen zijn te strak of de manier waarop de zenuwen de spieren aansturen is gestoord. In dit laatste geval heeft men te maken met een neurologische afwijking. De meest voorkomende neurologische afwijking die een eenzijdige tenenloop geeft is lichte spasticiteit bij een lichte eenzijdige hersenbeschadiging als gevolg van kortdurend zuurstofgebrek bij de bevalling.

Waar denkt men aan wanneer het tenenlopen met beide voeten gedaan wordt?

Ook hier geldt dat de afwijking of in de botten of gewrichten zit, of in de spieren en pezen, of in de aansturing van de spieren en pezen door het zenuwgestel. Dus ook hier de voet en enkel onderzoeken op afwijkingen van botten of gewrichten zelf. Bij afwijkende bevindingen bij lichamelijk onderzoek kunnen met röntgenonderzoek fouten in de aanleg van het skelet worden aangetoond. Ook kan het zijn dat de gewrichtskapsels stijf zijn zodat de gewrichten niet goed kunnen bewegen zoals dat gezien wordt bij klompvoeten of arthrogrypose (voor verder informatie over deze onderwerpen zie betreffende item).

Is het model van de voet en de passieve bewegelijkheid van de enkelgewrichten normaal zal de oorzaak in de weke delen liggen en zal deze vaak van neurologische aard zijn. Te denken valt ondermeer aan spasticiteit of spierziekten. Kan men geen aanwijzingen vinden voor bovenstaande oorzaken, dan kan de diagnose “habituele tenenloper” gesteld worden.

Wat is een habituele tenenloper?

Een habituele tenenloper is een kind dat op de tenen loopt zonder dat hiervoor een afwijking in botten, gewrichten, spieren, pezen of zenuwgestel te vinden is. Dit fenomeen komt relatief veel voor. Er is geen oorzaak bekend. Wel komt dit fenomeen vaak bij meerdere familieleden voor.

Hoe kan men een kind met habituele tenenloop behandelen?

Voor de behandeling van het op de tenen lopen worden kinderen wel naar de kinderfysiotherapeut verwezen voor rekoefeningen en worden er wel spalken of onderbeengipsen gebruikt om de voet recht te houden. Het uiteindelijke effect van deze behandelingen is nooit goed bewezen. De praktijk leert dat deze behandelingen kind en ouders veel ongemak bezorgen zonder dat blijvend effect wordt bereikt. Deze behandelingen zijn dan ook af te raden. Meestal verdwijnt het op de tenen lopen vanzelf als het kind groter en zwaarder wordt, echter tenenlopen kan vele jaren duren. In de meest ernstige gevallen kan een structurele verkorting van de Achillespezen optreden. In dat geval kan bij klachten een verlenging van de Achillespees in de spier plaatsvinden (Achillespeesmyotenotomie). Dit is een kleine ingreep in dagbehandeling gevolgd door een aantal weken loopgips met de voet in de goede stand. Dit komt echter niet veel voor. Nogmaals, kinderfysiotherapie en spalken zijn weinig zinvol en het vaak tijdelijke effect weegt niet op tegen het ongemak dat deze behandelingen met zich mee brengen.

Is het jarenlang op de tenen lopen slecht voor andere delen van het lichaam?

Neen, het op de tenenlopen heeft in principe geen effect op de andere gewrichten van de benen of de rug.

Is het jarenlang op de tenenlopen slecht voor de motorische ontwikkeling van het kind?

Neen, het op de tenenlopen heeft geen nadelig effect op de motorische ontwikkeling van het kind. Wel kan het zijn dat een kind met habituele tenenloop er iets langer over doet om zich de vaardigheden waarbij een goede voetbalans nodig is eigen te maken. Dat heeft te maken met het feit dat bij het groeiende kind een deel van de capaciteit van de hersenen (te vergelijken met het werkgeheugen van een computer) gebruikt moet worden om de balans te houden bij het op de tenen lopen. Er blijft zo in vergelijking met kinderen van dezelfde leeftijd iets minder capaciteit over voor het aanleren van de nieuwe vaardigheid.

Bij het groeiende kind groeit de capaciteit van het werkgeheugen van de hersenen mee en zal op een gegeven moment zo groot worden dat het vertragende effect van het op de tenenlopen vanzelf verdwijnt. Dus ook hier geen medische redenen om kinderfysiotherapie voor te schrijven aangezien fysiotherapie geen effect heeft op de grootte van de hersencapaciteit. Hoogstens kan in geval van extreme onhandigheid waarbij het kind niet meer mee kan komen met zijn leeftijdsgenoten de fysiotherapeut het kind trucjes aanleren om minder onhandig te worden. -->

U bevindt zich hier: Patiënten informatie » Tenenloper
(advertenties)
Print deze pagina uit Print deze pagina
Voeg Kinderorthopedie.nl toe aan je favorieten! Favorieten
(advertenties)